02 mrt TUSSENJAAR    1843

Zorg  dat je niet blijft zitten want je bent een kostbaar jaar kwijt, merkte mijn vader ooit bezorgd op. Er was geen tijd te verliezen er moest brood op de plank. Je studie via de kortste weg voltooien, was waar het om draaide. Logisch toch!
Het actuele favoriete onderwerp ‘tussenjaar’ noem ik dan ook een onverantwoord duur én vreemd fenomeen. Kortgeleden hoorde je nog over een sabbatical. Die was voor professoren, burn-out bankiers en mensen die “zichzelf opnieuw moesten uitvinden”, omdat ze al dertig jaar exact hetzelfde deden en tegen een burn-out aan stuiterden. Tegenwoordig hebben studenten last van een soort keuzestress of misschien wel faalangst. Als enige oplossing wordt dan het begrip TUSSENJAAR op tafel getoverd. Concreet is dat 365 dagen nietsnutten in het kwadraat.
“Ik ga even ontdekken wie ik ben en wat ik wil”. Zo beargumenteert de huidige generatie deze keuze terwijl ze gewoon werkschuw zijn. Daarom gaan ze goedkoop bier drinken in een warm land. Daar worden foto’s van gemaakt en via sociale media gedeeld. Het is een verheerlijkingsperiode in het leven waarin alle vormen van luiaard-ethiek worden gepresenteerd als een visionaire daad. Alsof stilstaan plots vooruitgang is. Ze komen terug op sandalen, met een lange baard en een zweverige vage mening over mindfulness, omgeven met een lichte allergie voor structuur. Ondertussen loopt de subsidie uit pa’s beurs gewoon door, doet ma de was, en verheft het verwend nest het schouderophalen en uitzinnig feestvieren, tot kunst.
In mijn zienswijze is een tussenjaar gewoon professioneel niksdoen voor beginners. Het tussenjaar is de enige periode waarin complete besluiteloosheid wordt verkocht als karaktervorming. Achttien jaar oud, nog geen halve verantwoordelijkheid gedragen, maar wél “even pas op de plaats maken”. Waarvoor precies? Het leven? Dat moet nog beginnen.
Wat mij vooral fascineert is de ernst waarmee het tussenjaar wordt verdedigd. Alsof iemand je met betraande ogen aankijkt en zegt: “Je moet begrijpen… ik was er nog niet aan toe.”
Waar niet aan toe? Aan een rooster? Aan een wekker? Aan verantwoordelijkheid die verder reikt dan je backpack? Het tussenjaar is geen levensfase. Het is een luxeprobleem met een fysieke rugzak. Echt geen moedige keuze, geen diepte reis, geen existentiële noodzaak.
Feitelijk draait de een om de aanvang van de studie heen. De ander ontvlucht het afstudeerjaar na een studie die al veel te lang heeft geduurd, om er vervolgens ontzettend trots op te zijn. En ondanks dat pa en ma eindelijk een discussies met het studiewonder hebben gevoerd verheerlijken zij de keuze van hun nakomeling met woekerende grijze haren, naar de buitenwacht.
De wereld staat volledig op zijn kop en dan komt dit er nog bij. Het begrip ‘tussenjaar’ doet meer pijn dan een ontladende vloek. Want het leven pauzeren voordat het begonnen is — daar heb je geen tussenjaar voor nodig, wel lef. NONDEDJUU!!!