17 aug WHITE CHRISTMAS 1867

In menig tuincentrum hangt een zweem van zweetlucht; terwijl White Christmas al zachtjes uit de speakers kreunt wordt de kerstafdeling opgetuigd. Buiten staat de zomer in brand, binnen wordt de klant alvast mentaal ingevroren. Achter meters zwarte plastic zeilen werken tientallen parttimers aan een groteske kerstwereld die aanvang september officieel open mag. Meestal voert de Kerstman deze plechtigheid zelf uit.
De klant loopt nog in korte broek en teenslippers tussen de geraniums, terwijl drie meter verderop een compleet sneeuwlandschap verrijst: kunstijs, dennenbomen, treintjes en 17.000 ledlampjes. Alsof iemand de kalender heeft omgedraaid en er geen zin meer in had om hem terug te draaien. Het clasht hard. Maar vergis je niet: dit is geen kerstgekte. Dit is logistiek met glitter.
De ontwerpen zijn al in januari gemaakt, de opbouw begon in het prille voorjaar en de inkoop voor Kerstmis 2027 is waarschijnlijk ook al onderweg. De spullen voor 2026 arriveerden in al in februari. Kerst is allang geen feestdag meer, maar een jaarrond draaiende industrie met een eigen cao en stressprotocol. Kerst is kassa dus moet alles groter, feller en vooral duurder. Naast rood, groen, zilver en goud doet dit jaar ook de panterprint vrolijk mee. Kerstballen met glitterexplosies, sneeuwpoppen met epileptische lichtshows, berglandschappen in miniatuur en ballen die inmiddels meer weg hebben van bowlingballen met identiteitscrisis dan van de traditionele kerstdecoratie. Vorig jaar zag ik er eentje van 52 euro. Voor dat bedrag verwacht je eigenlijk dat hij zichzelf ophangt en ook nog even “Stille Nacht” neuriet.
Wat vooral opvalt: tussen al die glitter, glamour en commerciële kerstporno verdwijnt de Kerstgedachte steeds verder uit beeld. Wie plaatst er nog een kribbe in huis? Wie kan het kerstverhaal nog zonder spiekbriefje navertellen? Maria, Jozef, de herders en de drie wijzen uit het oosten zijn inmiddels figuranten geworden in een religieuze Netflix-serie die na seizoen één is gecanceld wegens te weinig kijkcijfers. De geboorte van Jezus is subtiel vervangen door de geboorte van kwartaalcijfers.
Misschien moeten we het feest gewoon heruitvinden. Geen kerstgedachte meer, maar een familiefeest onder een overvolle boom, met een tafel die kraakt onder de stress en een discussie over wie de kalkoen weer te droog heeft gebraden. Thema: vrede op aarde, zolang de wifi het doet. En nu, midden in augustus, is de vijfde hittegolf even gesmoord onder kunstsneeuw en plastic magie. Over ongeveer twee weken gaat het circus open. Dan gaat de kassa niet meer tikken, maar schreeuwen en koopt het publiek weer massaal de kitsch in. Dat is Kerstmis 2026 ten voeten uit. NONDEDJUU !!!

!